Z TROSKĄ O ZIEMIĘ

Ze wszystkich gatunków zamieszkujących naszą planetę większość żyje w lesie tropikalnym: 45% gatunków roślin, 96% stawonogów, 45% ssaków i 30% ptaków. Działaniami może mało skutecznymi, jeśli chodzi o powierzchnię utraconego obszaru, ale na pewno o ogromnym znaczeniu moralnym, są akcje umożliwiające nabycie praw poprzez zakupienie własnego kawałka (najczęściej 1 m2) lasu tropikalnego. Z takich symbolicznych, indywidualnych zakupów ma powstać w przyszłości park narodowy w Kostaryce. Coraz większe znaczenie mają także indywidualne decyzje konsumenckie. I znów losy świata w rękach konsumentów.   To oni zadecydują, czy wybrać produkt z nalepką: „Zrobione z drewna z plantacji”, czy produkt z drewna prosto z lasu. ITTA liczy na to, że wybiorą nawet droższy, ale przygotowany z troską o    Ziemię.

Read More

OSOBNE ZAGADNIENIE

Jedynie Zambia przygotowała plantacje zapewniające produkcję drzew tropikalnych aż do końca stulecia. Jednak nie więcej niż 2% całego światowego eksportu pochodzi z tak przygotowanych upraw leśnych; zresztą sadzony las nadaje się do wycięcia dopiero po 30 latach, więc akcja specjalnego sadzenia cennych gatunków drzew może przynieść rezultaty dopiero na początku przyszłego stulecia. Dla wielu krajów jest to okres tak niewyobrażalnie długi, że nie zaczynają żadnych działań. Osobnym zagadnieniem jest też problem utraty wielu gatunków roślin i zwierząt. W lasach tropikalnych występują bez wątpienia najbogatsze w gatunki ekosystemy na świecie i z każdym ginącym gatunkiem tracimy zapis jakiejś informacji genetycznej.

Read More

MIĘDZYNARODOWE POROZUMIENIE

Z pobudek czysto praktycznych – zapewnienia stałego dopływu nowych zasobów drewna (niszcząc las zniszczy się możliwość korzystania z niego) powstało Międzynarodowe Porozumienie w Sprawie Handlu Drewnem Tropikalnym (ITTA). Po 9 latach burzliwych negocjacji porozumienie zostało ratyfikowane w 1985 roku. Miało ustalić zasady handlu drewnem z krajami rozwijającymi się, współpracy importerów z eksporterami w gospodarowaniu lasami tropikalnymi, a także finansować badania nad lepszymi sposobami uzyskiwania i wykorzystywania drewna. Niestety, do tej pory niewiele krajów eksportujących przejęło się proponowanymi rozwiązaniami.

Read More

WIELU EKSPERTÓW

Wielu ekspertów obawia się jednak, że na dłuższą metę skutek takiego bojkotu mógłby być wręcz odwrotny. Ceny drewna zaczną spadać i wtedy eksporterzy zdecydują się na wycięcie lasów po prostu na pulpę do produkcji papieru. Program ochrony powinien wprawdzie kontrolować eksploatację lasów, ale równocześnie zachęcać do rekultywacji terenów już zniszczonych i zakładania tam plantacji cennych gatunków drzew przemysłowych. Ważne jest również zachowanie tzw. banku genetycznego, czyli stałego źródła pełnowartościowych nasion pochodzących z obszarów nie zmienionych   rezerwatów i parków narodowych.

Read More

SPOWODOWANE ZMIANĄ KLIMATU

Ocenia się, że susze spowodowane zmianą klimatu po wycięciu lasów dotknęły w tropikach ponad 1 miliard ludzi żyjących z roli. Zmieniony klimat na ogromnych obszarach, rolnictwo zagrożone brakiem wody, tragedia wielu plemion nagle pozbawionych naturalnego środowiska – to tylko niektóre z najbardziej spektakularnych efektów niszczenia lasów tropikalnych. Oczywiście, tysiące ludzi na całym świecie, przejętych zagrożeniem tropikalnych lasów, ze względów racjonalnych i emocjonalnych działa na rzecz zahamowania tego procesu. Wielkie organizacje ekologiczne zapropo­nowały m.in. bojkot tropikalnego drewna sprowadzanego do krajów Za­chodu.

Read More

ZNIKNIĘCIE Z POWIERZCHNI

Co roku znika z powierzchni globu obszar lasu tropikalnego wielkości Austrii; wycięto już ponad połowę tego, co rosło na Ziemi. Ekologiczne konsekwencje takiego stanu są (a będą jeszcze bardziej) przerażające. Przede wszystkim lasy tropikalne dzięki ogromnej, zielonej masie, która oddycha, paruje, a w czasie fotosyntezy pobiera z atmosfery C02 i wydziela tlen, mają ogromne znaczenie dla światowego bilansu tlenu, utrzymują wilgotność na obszarach, gdzie rosną, i dostarczają wody deszczom zraszającym ogromne obszary sąsiednie. Oznacza to, że lasy rosną nie tyle tam, gdzie jest deszczowy klimat, ale deszcz powstaje dzięki parowaniu lasów. Są więc lasy współtwór­cami swego środowiska. Gdy ich zabraknie – zabraknie też wody i cienia.

Read More

BUDOWA WIELKICH DRÓG

Także budowa wielkich dróg (jak transbrazylijska nie dokończona wciąż autostrada) przecina ciągłość dużych kompleksów tropikalnego lasu i zagraża życiu wędrujących zwierząt. Często dewastacja lasu przebiega w 3 etapach. Najpierw wielkie kompanie wykupują obszar lasu i za pomocą potężnych buldożerów wytyczają drogi dojazdowe do miejsc, gdzie eksploatują drewno. Wędrują za nimi ubogie rodziny, szukając miejsca na farmę. Wypalają resztki lasu i zakładają poletka. Po dwóch, trzech latach na wyjałowionej ziemi można już tylko zasiać trawę dla bydła. Wypasanie kończy wkrótce dzieło destrukcji. Ostatnio na wielką skalę wycina się las, by zamienić go na pastwiska dla bydła hodowanego na tanią wołowinę na hamburgery. Tak to moda na McDonaldy łączy się z zaburzeniem światowego bilansu tlenu.

Read More

PIONIERSKIE ROŚLINY

Pionierskie rośliny rozpoczynały odnawianie lasu, wypeł­niając powstałą lukę. Wraz ze wzrostem powierzchni wyrębów wzrasta też odległość odkrytej ziemi od lasu, co powoduje wysychanie i tak już wyjałowionej mizernej gleby, jej erozję, a następnie pustynnienie.Na ogromną skalę rolnicza dewastacja ma miejsce także w wyniku fatalnego w skutkach programu rządu brazylijskiego, chcącego skierować osadnictwo w głąb tropikalnego lasu nad Amazonką.Zabójcze są też dla lasu wielkie (dyskusyjne również, jeśli chodzi o    ekonomiczne korzyści) plany gospodarcze polegające na budowie zapór dla elektrowni wodnych, co powoduje zatapianie jednych ogromnych obszarów lasu i zmianę stosunków wodnych na innych.

Read More